16 Nisan 2019 - Kant, Hukuk ve Ahlak - Çağlar Çömez

16 Nisan 2019 - Kant, Hukuk ve Ahlak - Çağlar Çömez

Kant, ahlak ve hukuk arasındaki ilişki hakkında ne düşünmektedir? Hukuk felsefesi tarihi boyunca hukuk ve ahlak arasındaki ilişkiyle ilgili olarak iki gelenek oluşmuştur. Bu geleneklerden biri olan doğal hukuk teorisine göre, hukuk ve ahlak arasında bir çeşit zorunlu ilişki bulunmaktadır. Doğal hukuk teorisyenleri, hukukun ne olduğunun anlaşılabilmesi için bir dizi ahlaki ilkeye başvurmanın zorunlu olduğunu düşünmüşlerdir. Diğer gelenek olan hukuki pozitivizme göre ise, hukuk ve ahlak arasında böyle bir zorunlu ilişkiden bahsedilemez. Bu geleneğin temsilcileri, hukukun ne olduğunun onun ne olması gerektiğini bildiren ilkelerden ayrılabilir olduğunu öne sürmüşlerdir. Jeremy Waldron, Kant’ın bir hukuki pozitivist olduğunu iddia etmekte; Allen Wood ise, Kant’ın hukuki geçerliliği “right” (“Recht”) kavramı ile ilişki içinde ele alan klasik bir doğal hukuk teorisyeni olduğunu öne sürmektedir. Bu sunumda, hukuk ve ahlak arasındaki ilişkinin anlaşılması için birbirinden ayrılması gereken iki problemin farkını ortaya koyduktan sonra, Kant’ın hukuki pozitivizmin ayrılabilirlik tezini dışarıda bırakmayan bir doğal hukuk teorisine sahip olduğunu göstermeye çalışacağım. Ayrıca, Kant’ın doğal hukuk teorisinin sahip olduğu birkaç zayıf noktaya işaret ederek, hukuk ve ahlak arasındaki ilişkiyle ilgili yaklaşımının önde gelen klasik doğal hukuk teorilerine karşı önemli üstünlüklere sahip olduğunu ortaya koyacağım.